برای مراقبت و سلامت دندان های کودکان باید قبل از رویش اولین دندان ها اقدام کرد زیرا دندان‌ها در سه‌ماهه دوم بارداری مادر، شروع به شکل گیری می‌کنند و در زمان تولد، کودک ۲۰ دندان اولیه دارد که خیلی از آنها به طور کامل در آرواره رشد کرده‌اند ولی ما قادر به دیدن آن ها نیستیم.

مشکلات پوسیدگی دندان‌ها در بزرگسالان به صورت تدریجی از زمان کودکی شکل می‌گیرد، اما میزان مراجعه به دندانپزشکی اطفال در دوران کودکی بسیار پایین است. بر اساس آمار‌ها حدود ۲۵ درصد از کودکان تا قبل از ورود به مدرسه هیچ گاه از سوی دندان پزشک ویزیت نشده اند، این در حالیست که ۸۰ درصد پوسیدگی دندان‌های کودکان پیش دبستانی و اوایل ابتدایی به دلیل وجود شیارهای عمیق در سطح جونده دندانها اتفاق می‌افتد.

برای مراقبت و سلامت دهان و دندان در کودکان بهتر است پس از غذا دادن با یک دستمال مرطوب لثه ها را به آرامی تمیز کرده و از ایجاد باکتری جلوگیری کنیم و پس از رویش دندان ها با یک مسواک نرم که مخصوص کودکان و متناسب با سن فرزند شماست، دندان ها را مسواک بزنید و حتما در خرید مسواک و شروع با متخصص دندانپزشکی اطفال مشورت کنید.

بهتر است که اولین ویزیت دندانپزشکی کودکان در اولین سال تولد او باشد. در کلینیک دندانپزشکی آرمانی جهت ویزیت و مشاوره و درمان های متناسب برای فرزندان شما همه روزه متخصصین دندانپزشکی اطفال حضور داشته و در این ویزیت، دندانپزشک نحوه صحیح مسواک زدن و تکنیک‌های استفاده از نخ‌دندان را به شما آموزش داده و دهان او را معاینه خواهد کرد. این ویزیت‌ها شما را با مشکلات احتمالی آشنا کرده و باعث می‌شود کودک به رفتن به دندانپزشکی عادت کند تا وقتی بزرگتر شد دیگر ترسی نداشته باشد.

برای جلوگیری از پوسیدگی دندان های کودکان علاوه بر رعایت بهداشت، تغذیه نیز بسیار تاثیرگذار است. حتی بچه‌های خیلی کوچک هم اگر والدین عادت‌های تغذیه درست را برای آنها رعایت نکنند، ممکن است دچار پوسیدگی دندان شوند. والدین باید به بچه‌های کوچک کمک کنند زمان‌ های خاصی را به نوشیدن شیر یا غذای خود اختصاص دهند زیرا مکیدن شیشه شیر در کل روز هم می‌تواند برای دندان‌های آنها مخرب باشد.


متخصص دندانپزشکی کودکان کیست ؟

متخصص دندانپزشکی کودکان یا پدودنتیست (pedodontist) یا پدیاتریک دنتیست (pediatric dentist) به دندانپزشک متخصصی گفته میشود که به ارزیابی، تشخیص و معالجه مشکلات فک و دهان اطفال از سنین نوزادی تا نوجوانی میپردازد. یک متخصص دندانپزشکی اطفال توانایی رسیدگی به مشکلات مراجعان با نیازهای خاص (کودکان با مشکلاتی خاصی مانند سندروم داون و …) را هم دارد.
در واقع یک متخصص دندانپزشکی اطفال مانند یک پزشک متخصص کودکان است که تمام آنچه مربوط به سلامتی کودک است را مدیریت میکند، با این تفاوت که این متخصص دندانپزشکی نیز تمام مشکلات مربوط به سلامتی دهان و دندان کودکان را مدیریت میکند. هر دندانپزشک اطفال، پس از طی دوره دندانپزشکی عمومی، بین 2 تا 3 سال دوره ی تخصصی را می گذراند که شامل روانشناسی کودک نیز هست.
دندانپزشکی عمومی بعضاً دندانپزشکی “خانواده” خوانده می شود، به خصوص وقتی دندانپزشکان، بیماران را در هر سنی مشاهده میکنند.
بیشتر دندانپزشکان عمومی تخصص خاصی در زیرشاخه ها و شاخه های تخصصی دندانپزشکی ندارند. شما می توانید به یک دندانپزشک عمومی به مانند یک پزشک عمومی نگاه کنید که متخصص نیست و تنها مشکلات عمومی بدن را شناسایی کرده و با دارودرمانی مداوا میکند. دندانپزشکان عمومی واجد شرایط هستند که اکثر روشهای دندانپزشکی مانند پر کردن دندان، دندانپزشکی زیبایی دندان و سایر خدمات دندانپزشکی را انجام دهند، اما تخصص، دانش و تجربه متخصصان را ندارند.
به طور مشابه دندانپزشکان عمومی همچنین تخصص خاصی در دندانپزشکی کودکان ندارند. دندانپزشکان عمومی قادر به ارائه خدمات عالی دندانپزشکی برای بیماران در هر سنی هستند، اما عمق دانش آن ها یا آموزشی که دیده اند به اندازه متخصصان دندانپزشکی کودکان نیست.


چرا دندانپزشکی کودکان بسیار مهم است؟

به طور کلی مراقبت اولیه و پیشگیرانه از دهان و دندان کودکان بسیار مهم است. نحوه رویش، مراقبت و ریزش دندان های شیری به طور مستقیم روی روند جوانه زدن و رویش دندان های دائمی فرزندتان تاثیر میگذارد. چنانچه مشکلی برای دندان های شیری کودک ایجاد شود، در آینده کودک با مشکلات دندانپزشکی گسترده تری روبرو خواهد شد که برطرف کردن آن ها مستلزم صرف وقت و هزینه بالا است. برای همین لازم است در همان آغاز کودکی و حتی شیرخوارگی کودک را به نزد یک متخصص دندانپزشک اطفال برد تا تمامی مشکلات موجود و پیش رو توسط او تشخیص داده شده و درمان شود.

مراقبت های انجام شده در زمینه دندانپزشکی اطفال میتواند به رشد طبیعی فک ها، دندانهای دائمی سالم و همچنین توانایی جویدن و صحبت صحیح فرزندتان کمک کند. هرچه دندانهای دائمی بیشتری به مرور زمان از لثه بیرو می آیند، مراقبت از دندان نیز به همان اندازه مهمتر و ضروری تر میشود.


بهترین سن مراجعه به دندانپزشک کودکان

اگر مشکلی متوجه دهان و دندان کودک باشد بهتر است از سن 4 سالگی برای اولین بار کودک را به نزد دندانپزشک اطفال ببرید. در سن 6 سالگی برای ارزیابی الگوی صحیح رشد صورت و بایت کودک و روند در آمدن اولین دندان های دائمی نیز حتما باید به دندانپزشک مراجعه کرد. از آن به بعد ویزیت منظم به دندانپزشک بسته به سلامت و پیشرفت دهان کودک هر 6 ماه یا هر یکسال یک بار باید انجام شود.

از لحظه ای که اولین دندان های دائمی در 6 سالگی شروع به رویش میکنند کودک نیز باید به طور مرتب به کلینیک دندانپزشکی کودکان برده شود تا ارتودنسی پیشگیرانه از همان سنین آغاز شود. با توجه به شکل اولین دندان های دائمی و اینکه بین آن ها ممکن است فضای نسبتا زیادی وجود داشته باشد، اگر به طور مرتب به دندانپزشک اطفال مراجعه نشود امکان تشکیل پلاک در این شیارها و فواصل وجود دارد؛ که در صورت عدم رسیدگی میتواند منجر به بروز مشکلات متعدد لثه مثل عفونت و التهاب شود. بنابراین از لحظه نخست رویش دندان های دائمی حتما کودک خود را به چنین کلینیک هایی ببرید.


خدمات دندانپزشکی اطفال

متخصصان دندانپزشکی اطفال برای دلبندان شما خدمات زیر را ارائه میدهند. البته توجه کنید که این دندانپزشکان وظایف زیادی دارند که ما تنها به ذکر مهمترین خدمات ارائه شده توسط آن ها میپردازیم:

  1. انجام معاینات کامل و مرتب دهان و دندان برای نوزادان، کودکان و مادران آن ها
  2. کمک به حفظ و ارتقایی بهداشت دهان ودندان کودکان
  3. انجام کلیه مراقبت های پیشگیرانه از جمله تمیز کردن و شستشوی تخصصی دندان کودکان، معرفی انواع محصولات مناسب برای دندان اطفال، توصیه های تغذیه ای برای حفظ سلامتی دهان آن ها
  4. ارائه مشاوره در مورد عادات دهانی اطفال (به عنوان مثال مشاوره دادن به والدین در خصوص استفاده از پستانک و عوارض مکیدن انگشت نوزاد)
  5. ارزیابی و درمان زودهنگام برای صاف کردن دندانها و اصلاح بایت نامناسب (ارتودنسی کودکان)
  6. ترمیم حفره های دندان
  7. تشخیص بیماری های دهان و دندانی ناشی از بیماری های دیگر مثل دیابت، نقص مادرزادی قلبی، آسم، تب یونجه و اختلال کمبود توجه-بیش فعالی
  8. مدیریت مشکلات و بیماری های لثه از جمله زخم ها، مخاط و بیماری پریودنتال کودکان
  9. مراقبت از آسیب دیدگی های دندانپزشکی (به عنوان مثال ، دندان های شکسته، جابجا شده یا دستکاری شده

 

تشخیص و پیشگیری

کودکان معمولا در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند، به این دلیل که در کودکان خردسال تمیز کردن دندان دشوار می‌باشد. در این خصوص متخصص دندانپزشکی کودکان خدمات پیشگیرانه اولیه‌ای مانند تمیز کردن دندان ارائه می‌دهد. همچنین ممکن است خدمات تخصصی چون شیار پوش (فیشور سیلانت) یا فلوراید درمانی را برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی دندان ارائه دهد. به علاوه مشکلاتی که ممکن است در آینده بیمار به آن دچار شود را شناسایی کرده و راه حل های درمانی مناسب پیشنهاد می‌دهد.


درمان‌های تخصصی

دندانپزشک متخصص اطفال، روشهای درمانی مناسبی را برای طیف وسیعی از مشکلات و بیماری‌های دندان و دهان کودکان ارائه می‌کند. برای نمونه می‌توان به پر کردن دندان و ترمیم پوسیدگی، خارج کردن دندان، ترمیم دندان شکسته و درمان ریشه (پالپوتومی، پالپکتومی) اشاره نمود.

همچنین در شرایط خاص برای کودکانی که دارای معلولیت جسمی و ذهنی هستند یا کودکانی که به دلیل سن پایین دارای ترس و اضطراب شدید بوده و با پزشک خود همکاری نمی‌کنند، روش درمان تحت بیهوشی را پیشنهاد می‌دهد.